11. SINIF KONULARIModern Atom Teorisi

Kuantum Sayıları

Kuantum sayıları orbitallerin ve orbitallerde yer alan elektronların belirlenmesinde kullanılır.

• Baş (Birincil) kuantum sayısı (n)
• Açısal momentum kuantum sayısı (ℓ) = İkincil kuantum sayısı = Yan kuantum sayısı
• Manyetik kuantum sayısı (mℓ) şeklindedir.

Baş (Birincil) Kuantum Sayısı (n)

Elektronun enerji düzeyine ve elektronun çekirdeğe olan ortalama uzaklığına bağlı olarak değişen kuantum sayısına baş kuantum sayısı denir ve n ile gösterilir. Pozitif tam sayı değerlerini alır. Enerji düzeyleri kabuk olarak da adlandırılır. Enerji düzeyleri harflerle (n=K, L, M, N…) ya da sayılarla (n=1, 2, 3, 4…) ifade edilir (Tablo 1.1.2).

Açısal Momentum (İkincil, Yan)

Kuantum Sayısı (ℓ) Orbitalin şeklini ve bir enerji düzeyinde kaç tane alt enerji düzeyi olduğunu veren kuantum sayısına açısal momentum kuantum sayısı denir ve ℓ ile gösterilir. Açısal momentum kuantum sayısı, enerji düzeylerinin de alt enerji düzeyine ayrıldıklarını gösterir ve ℓ sıfırdan n-1’e kadar olan tüm değerleri alır.

ℓ=0, 1, 2, …, (n-1)

Açısal momentum kuantum sayısının her bir değeri bir orbital türüne karşılık gelir. Her bir enerji düzeyindeki açısal momentum kuantum sayısı kadar alt enerji düzeyi bulunur (Tablo 1.1.3). Örneğin n=2 ise ℓ değerleri ℓ=0 ve 1 olacağından bu enerji düzeyinde iki alt enerji düzeyi (s ve p orbitalleri) bulunur.

Manyetik Kuantum Sayısı (mℓ)

Orbitaller farklı şekillerde bulunur ve manyetik alanda s orbitali hariç çeşitli yönelişlere sahiptir. Alt enerji düzeyinde kaç tane orbital olduğunu gösteren kuantum sayısına manyetik kuantum sayısı denir ve mℓ ile gösterilir. mℓ sıfır da dâhil olmak üzere –ℓ ile +ℓ arasındaki bütün tam sayı değerlerini alabilir (Tablo 1.1.4). Verilen ℓ değeri için mℓ=2ℓ+1 alt orbital sayısını verir.

Spin Kuantum Sayısı (ms)

Schrödinger, her bir atom orbitalini tanımlamak için baş kuantum sayısı, açısal momentum kuantum sayısı ve manyetik kuantum sayısını kullanmıştır. Fakat hidrojen atomunun spektrumunda tam olarak açıklayamadığı sapmalar bulunur.

Bilim insanları, gezegenler kendi ekseni etrafında nasıl dönüyorsa elektron da kendi etrafında öyle dönüyor, görüşünü ileri sürdüler (Görsel 1.1.8). Elektronun kendi ekseni etrafında dönme hareketi spin olarak adlandırılır ve elektron 2 spine sahiptir. Elektron, saat yönünde +1/2 veya tersi yönde -1/2 hareketi ile belirli bir hızda döndüğü düşünülebilir. Bu durum spin kuantum sayısı ile ifade edilir ve ms ile gösterilir.

 

İlgili Makaleler

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Göz Atın
Kapalı
Başa dön tuşu